Το έντυπο «Ο Νέγκρι πέρα από τον Νέγκρι» εκδόθηκε από το εγχείρημα Τετράδια Εδάφους τον Μάη του 2026, εν όψει της εκδήλωσης, που θα πραγματοποιηθεί στην κατάληψη Φάμπρικα Υφανέτ, με την συμμετοχή του Sandro Mezzadra (Euronomade.info, Teiko-Rivista) και του Παναγιώτη Καλαμαρά (Εκδ. Ελευθεριακή Κουλτούρα).
Η σημερινή εκδήλωση αποτελεί έναν ακόμη σταθμό μιας συλλογικής διαδρομής που ξεκίνησε 25 χρόνια πριν, και είχε ως αφετηρία τις διαδηλώσεις ενάντια στη σύνοδο των G8 στη Γένοβα το καλοκαίρι του 2001. Ένα ιστορικό συμβάν, που μας έφερε σε επαφή με τις νέες υποκειμενικοποιήσεις του κοινωνικού ανταγωνισμού, που σ’ εκείνη τη χρονική συγκυρία, εισέβαλαν στην πολιτική σκηνή με ορμητήριο τα αυτοδιευθυνόμενα κοινωνικά κέντρα, τους τόπους ξεδιπλώματος μιας διαδικασίας πληθυντικής ανασύνθεσης ασυνήθιστου εύρους και έντασης.
Η επαφή μας με την πλούσια παράδοση του ιταλικού ανταγωνιστικού κινήματος, παρά τις επιμέρους διαφωνίες, κρίνουμε ότι λειτούργησε καταλυτικά και γονιμοποίησε τη δικιά μας κινηματική τάση στην πόλη της Θεσσαλονίκης, σε επίπεδο δομών, θεωρητικών αναζητήσεων και μορφών δράσης. Μια πολιτική εμπειρία που εδαφικοποιήθηκε στα δίκτυα των μικρών τυφλοποντίκων, που σκάφτηκαν στις γειτονίες της άνω πόλης, γύρω από την κατάληψη Μαύρη Γάτα και πυροδότησαν εκείνη την κάθοδο στην «μητρόπολη», στο παλιό εργοστάσιο της Υφανέτ στην κάτω Τούμπα. Ένα ανεπανάληπτο ταξίδι, σε μία εποχή που νιώθαμε ότι είχαμε την δύναμη κάνουμε την πόλη δική μας.
Τα αμέσως επόμενα χρόνια ταξιδέψαμε στη γείτονα χώρα με σκοπό, να συμμετάσχουμε στα May Day Parade, που διοργανωνόταν από τη συλλογικότητα Chainworkers στο Μιλάνο, και να έρθουμε σε επαφή με τα πολλαπλά υποκείμενα που συνέθεταν την φιγούρα του πρεκάριου. Μια νέα γενεαλογία σύγκρουσης εφορμούσε στο κοινωνικό γίγνεσθαι αναστατώνοντας το πολιτικό σκηνικό.
Παράλληλα, φιλοξενήθηκαν στην κατάληψη της Φάμπρικα Υφανέτ μια σειρά εκδηλώσεων με στόχο να επικοινωνηθούν σκεπτικά, νέες πρακτικές, πολιτικές εμπειρίες που επικεντρώνονταν στην παραγωγή της υποκειμενικότητας ως δύναμη, ως συγκρότηση μιας αυτονομίας, ένα πληθυντικό σύμπαν προς ανακάλυψη.
Η παρουσίαση του βιβλίου Οι Αόρατοι από τον ίδιο τον συγγραφέα Nanni Balestrini, οι εκδηλώσεις με τον Franco “Bifo” Berardi για το precariato, με τον Sergio Bianchi για την άνοδο της ακροδεξιάς στην Ιταλία, με τη Silvia Federici για την οικονομική κρίση και τις πιθανές αντιστάσεις, αποτέλεσαν απόπειρες ψηλάφησης ενός μωσαϊκού πραγματικοτήτων που εμφανίζεται στις ιταλικές μητροπόλεις, και που αποτελεί καρπό του ξεγλιστρήματος, της κίνησης και της φυγής, της αποσκίρτησης μιας μερίδας του ευέλικτου, επισφαλούς, προσωρινού προλεταριάτου, προς χώρους πέρα από τον έλεγχο του κεφαλαίου. Σε αυτή τη θεωρητική και πολιτική διαδρομή εγγράφεται και το πεδίο έρευνας του Αντόνιο Νέγκρι.
Η κληρονομιά του Αντόνιο Νέγκρι αποτελεί για εμάς πηγή έμπνευσής καθώς τα μεθοδολογικά του εργαλεία μας επιτρέπουν να εξετάσουμε τις πολυπλοκότητες του παρελθόντος, αλλά και του παρόντος, αντανακλώντας τις ταξικές εντάσεις που τις διατρέχουν. Πρόκειται για μια μέθοδο που τις μετενσαρκώνει σε ιστορικά καθορισμένες συνθέσεις εξουσίας, δηλαδή, αναδεικνύοντας τα δυνατά και τα αντιφατικά τους σημεία, τον πλούτο και τους περιορισμούς τους, το μεγαλείο και την τραγωδία τους. Πρόκειται περισσότερο για μια γενεαλογία αγώνων, που αποτελείται από χίλιες συμπεριφορές, διάσπαρτα ριζώματα, μικρές κομμουνιστικές χειρονομίες, μορφές ζωής, που εκτείνονται σε εποχές και εδάφη, ενσωματώνοντας την ταξική μνήμη ως βασικό μοχλό για την επανεξέταση του υλισμού της εποχής του και του επερχόμενου κομμουνισμού.
Η συγκρότηση αυτής της παράδοσης περνά μέσα από τη διείσδυση στην υλικότητα των παραγωγικών δυνάμεων, μια διερώτηση πάνω στις βιογραφικές τροχιές των αγωνιστών και των αγωνιστριών του «μακρύ ιταλικού Μάη». Από πού προήλθαν και πού πήγαν, πριν και μετά τη διασταύρωση αυτών των διαδρομών σε μια συλλογική ιστορία, σε μια ανεπανάληπτη συνάντηση αγωνιστικών γενεών. Σε αυτό το πεδίο, η ανατομία της παραγωγής μετατρέπεται σε πεδίο πολιτικής υποκειμενοποίησης, όπου η συλλογική πράξη μεταστοιχειώνει την ταξική θέση σε ανταγωνιστική δύναμη. Από αυτή την οπτική γωνία, ναι, ήταν η δεκαετία του 1970 που δημιούργησε τους αγωνιστές. Ή μάλλον, παραφράζοντας τη 18η Μπρυμαίρ του Λουδοβίκου Βοναπάρτη του Μαρξ, οι αγωνιστές διαμόρφωσαν τη δεκαετία του 1970, εντός των δυνατοτήτων μιας συγκεκριμένης κοινωνικής σύνθεσης.
Σήμερα, η αναψηλάφηση αυτών των δυνατοτήτων γίνεται το αναγκαίο πρίσμα για να κατανοήσουμε τη δική μας ιστορική στιγμή. Σε μια εποχή όπου το συλλογικό «εμείς» έχει θρυμματιστεί —όχι τόσο από τις ήττες του παρελθόντος, όσο από την αδυναμία ανάλυσής τους— η επιστροφή στο έργο του Νέγκρι δεν αποτελεί νοσταλγική αναφορά σε ένα περίκλειστο παρελθόν. Αντίθετα, προσφέρει πρόσβαση σε μια ιστορική γνώση που αποτελεί από μόνη της μια διαρκή αναθεώρηση, μια ατελείωτη αναζήτηση που ρίχνει νέο φως όχι μόνο στο χθες, αλλά πάνω απ’ όλα στο σήμερα. Μια αναζήτηση που σκάβει κάτω από την επιφάνεια της θεσμικής μνήμης για να ανασύρει τις θαμμένες εντάσεις. Τελικά, αυτό που απομένει είναι μια ιστορική καθίζηση εμπειριών αντίστασης: η κοινή σκέψη πάνω στις ασυνέχειες, η μικροφυσική συνύφανση εννοιών που παράγονται μέσα στη σύγκρουση και θεσμίσεων που γεννιούνται στον αγώνα, για να επανεμφανιστούν αργότερα σε άλλες εποχές και με άλλες μορφές. Αυτό είναι το «σχέδιο αποσταθεροποίησης του κεφαλαίου» που ταιριάζει στην εποχή μας. Το μέλλον μιας γενεαλογίας που αμφισβητεί το παρόν.
Ολόκληρο το έντυπο σε μορφή PDF μπορεί να βρεθεί εδώ.